Himalaya Hamalları Balti'ler

 
Dünyanın en yüksek sıradağları olan Himalayalar 2600 km. uzunluğuyla, Çin sınırları içerisinde kalan ve Karakurum bölgesinin kuzeyindeki en uç noktası olan Mustag Ata(K5)(7.546 m.) dan başlar ve sırasıyla Pakistan, Hindistan, Nepal ve Bhutan’dan sonra Myanmar(Burma)’da son bulunur. 

6500 metre üzeri 200 den fazla doruğun bu coğrafyada olması, bu dağları dağcılar için cazip hale getirir. Dünyanın 8000 metre üzeri en yüksek 14 zirvesinin 5’i Pakistan sınırları içerisinde kalır. Bunlar K2 (8.611 m.), Nanga Parbat (8.126 m.), Gasherbrum I (8.068 m.), Broad Peak (8.047 m.) ve en küçüğü olan Gasherbrum II (8035 m.)’dir.
 
 
\"\"
                                                                                        Fotoğraf: Uğur Uluocak 
 

Dünyanın dört bir yanından Pakistan Himalayaları’na gelen dağcı grupları, özellikle 8000 metre üzeri dağların tırmanışlarına katılabilmeleri için, bazen 10 tonu bulan yiyecek, giyecek ve tırmanış malzemelerini ana kampa kadar taşımaları ve 2.5 ay süren tırmanışın sonunda da, kalan malzemeleri geri götürmeleri gerekir. 

İşte bu lojistik görevi, yüksek irtifada yaşayan ve adını bulundukları Özerk bölge olan Baltistan’dan alan Balti hamalları yerine getirir. 

Yaklaşık 60 yıl öncesinde Pakistan Himalayalarında keşif ekspedisyonları dönemi başladığında Balti’ler aynı zamanda tarımla uğraşırlarken, günümüzde dağcılar için de vazgeçilmez bir unsur haline gelmiştir. 

Malzemeleri taşımak için aldıkları ücret ortalama günlük 8-10 doları geçmese de 2 ay süren tırmanış sonunda aldıkları para ile 7-8 aylık bir süre için ailelerinin geçimini sağlayabilirler. 
 
 
\"\"

 
Merkezi Gilgit olan Baltistan’ın nüfusu 2 milyondur. Pakistan’ın kuzeyinde bulunan Keşmir’e ve Himalayalara çok yakındır. Pakistan kanunları, batılı dağcıların yük taşıyıcılarına ücretsiz orta kalitede spor ayakkabısı, kışlık çorap, eldiven ve gözlük vermesini zorunlu kılmıştır. 

Dünyanın en mükemmel dağcılarından Jerzy Kukuczka, 80’li yılların ortalarında Pakistan Himalayalarına faaliyet düzenleyen ünlü bir ekspedisyonun, malzemelerini taşıyan 350 hamalın her birine, bir çift çorap ve yepyeni birer ayakkabı verildiğinde, hamallar derhal bir koşu ellerindeki bu yeni malzemeleri, kendilerini bekleyen fırsatçılara ederinden çok ucuza sattıklarını ve karda yürürken plastik tabanları çıplak ayaklarının şeklini almış, kendi eski sandaletleriyle yürümeyi tercih ettiklerinden bahseder. 

Dağcılar ve aynı zamanda kendileri için ana kamplara kişi başı 25 - 30 kiloyu bulan yiyecek ve diğer malzemeler taşınırken, bu yiyeceklerin içerisinde, yüzlerce kilo un, yağ, süt, pirinç, çay ile birlikte canlı hayvan da mevcuttur. 

Bu malzemeler, ana kampa getirilmeden bir-iki gün önce 4.800 metrelerdeki Baltoro Buzulunun üzerine kurulan kampta yüzlerce kişiye taksim edilir. 

Bütün malzemeler ana kampa getirildikten sonra, hamallar yaklaşık 2 ay sonra kampa geri gelmek üzere yaşadıkları yerleşim birimi olan Skardu’ya geri dönerler. 

Balti’ler Tibet kökenli Müslüman fakir bir halktır. Dağların onlar için gerçek önemi bu hizmetin sonunda aldıkları para. Yüksek irtifaya bağlı dağ hastalığına yakalanma olasılığından dolayı risk teşkil eden 5000 metre üzeri irtifalarda sadece dağcılar değil, Balti taşıyıcıları da dağ hastalığına yakalanabilir.
 
 
\"\"
 

Balti hamallarının Himalayalarda malzeme taşıma faaliyetleri, ilk defa bu bölgeye tırmanış ve keşif gezisinin önderliğini yapan Alfred F. Mummery ‘inin 1895 yılında Nanga Parbat’a ilk 8000’lik bir dağın tırmanışına katılımıyla başlamıştır. 

Geoffrey Hastings ve Norman Collie’in de olduğu Nanga Parbat’ın Rakiot yüzünde tırmanış sırasında Mummery kaybolmuş ve Nepal’den gelen iki Gurka da dahil hiç kimsenin cesedi dahi bulunamamıştır. 

1907’de İngiliz dağcı Tom George Longstaff, 7120 m.lik Trisul’a, 1909 yılıda Abruzzi Dükü de Balti’lerin yardımıyla K2 ana kampından şimdiki mahmuz diye bilinen daha sonra Abruzzi sırtı diye anılacak olan 6650’deki sırta kadar tırmanmıştır. 

Daha sonraki yıllarda birçok keşif ve tırmanış grupları Balti’lerle çalışmışlar ve günümüzde de hala ana kamplara malzeme taşımayla birlikte sonsuz güzellikteki Hunza Vadisinde kayısı üretimine de devam etmektedirler. 
    

14 Temmuz 2016 15:35