1986 K2 Faciası

Pakistan Himalayalar’ında bulunan ve gezegenin tırmanılması en zorlu doruklarından K2 ya da, 1834 ile 1923 yılları arasında  yaşamış ve bu ölçüm dairesinde çalışmış bir İngiliz topoğrafyacı ve jeoloğun adından gelen Godwin Austen Doruğu, 8611 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek ikinci zirvesidir. K2, Karakurum 2’nin kısaltımaş halidir. Bu ismin verilmesinin nedeni 19. yy ortalarında Hindistan Trigonometrik Ölçüm Dairesi’nin, (Great Trigonometric Survey of British India) Pakistan’ın kuzeyinde bulunan Karakurum bölgesindeki bir dizi dağları numaralandırmasından dolayıdır. Thomas Montgomerie adında kadastro görevlisi, Keşmir’de bulunan ve bu bölgeye kuş uçuşu 200 km. deki 5200 metre yükseklikteki Haramukh zirvesinden yaptığı ölçümlerde, K2’nin biraz güney batısında yer alan Masherbrum’a K1, hemen kuzeyinde yer alan ve yerel dildeki adı Kechu ve Chogori olan bu dağa da K2 adını vermiştir. Bu numaralar sırasıyla Himalayalar’ın en kuzeyinde bulunan ve K5 olarak adlandırılan Mustag Ata’ya kadar gider. 

 

\"\"

 

Yüksek dağların doruklarına çıkabilmek için dağcılar, değişik birçok tarafından yollar denemişlerdir. Her 3 dağcıdan birinin hayatını kaybettiği bu dağ ölüm oranı en yüksek dağdır. K2’ye de 1986 yılına kadar 5 ayrı rotadan sadece o güne kadar 39 dağcı zirveye ulaşabilmişti. Pakistan hükümeti o yıl, her yıl verdiği tırmanış iznini 2 katına çıkarmış ve her bir dağcı, ya da ekip başına cebine attığı ücret de dolayısıyla 2 katına çıkmıştı. 9 ülkeden gelen dağcı sayısı 80 civarında olduğu için ana kampın bulunduğu alan arı kovanı gibi kalabalıktı. Tırmanışa gelenler arasında o dönemin en parlak isimlerinden Avusturya’lı efsanevi dağcı Kurt Diemberger, İngiliz kadın dağcı Jullie Tullis, Polonyalı kadın dağcı Wanda Rutkiewicz, ve ünlü ekspediyon düzenleyici ve belgeselci Karl Herrigkoffer’in ekibinde yer alan Polonyalı Jerzy Kukuczka ve Tadeusz Piotrowski. Ayrıca Güney Kore, Amerika ve birçok ülkeden gelen grupların dışında, karısıyla birlikte tek başına bu yüksek dağlara tırmanmaya gelen İtalyan dağcı Renato Casarotto da vardı. Tırmanışların ilk başlarında 2 Amerikalı dağcılar çığ sonucu hayatını kaybetmişti. 23 Haziran’da yanlarına hamal ve oksijen desteği almadan tırmanan 6 kişi zirveye ulaşmışlar, Wanda Rutkiewicz ve Liliane Barrard, K2’ye çıkan ilk kadın dağcılar olmuşlardı. Fakat iniş sırasında birçok dağcı fırtınanın ortasında kalmışlar ve 4 dağcı ana kampa dönmelerine rağmen Liliane Barrard, kocası Maurice ile birlikte kaybolmuşlardı. Çoğunlukla dağcılar bilinen(klasik) rotadan tırmanışlara başlamalarına rağmen birkaç grup dağcı hiç bilinmeyen rotalar seçmişler ve bunlardan Tadeusz Piotrowski ve Jerzy Kukuczka ise en zorlu rota olan güney tarafından tırmanışa başlamışlardı. Sonlara doğru 8300 metrelerde, önlerinde beliren yaklaşık 100 metrelik duvarı da aşıp sonunda doruğa ulaşmışlar fakat inişte Piotrowski’nin kramponun bağlarının çözülmesi sonucu Kukuczka’nın gözleri önünde gözden kaybolmuş ve bir daha asla bulunamamıştı. Onlar tırmandıktan yıllar sonra bile hala kimse bu rotadan doruğa ulaşamamıştır. 

 

\"\"

 

     Tek başına ve hiçbir şekilde yardım almadan tırmanışa başlayan ve zirve yakınlarında bir yerlerden dönmek zorunda kalan dağcılardan Casarotto ise kampa gelirken, geçmek zorunda kaldığı bir kar köprüsünün çökmesi sonucu, 40 metrelik çukura düşmüş telsiz görüşmeleri sonucunda yardım ekipleri çıkarmasına rağmen kemiklerinin kırılmasından dolayı ölmüştü. Daha sonra kampta bulunan karısının isteği üzerine tekrar o çukura indirilmişti. Ağustos ayına gelindiğinde birçok dağcı ülkelerine dönmesine rağmen, hala dağcılar zirveyi zorluyorlardı. Tırmanış mevsiminin sonuna gelindiğine fırtınaya yakalanma olasılığı iyice artmaya başlamış ve birçok dağcı bu yüzden acele etme durumunda kalmıştı. Son güçleriyle tırmanmaya çalışan Alan Rouse ve Jullie Tullis K2’ye tırmanan ilk İngiliz dağcılar oldu. Yazın sonunda Kurt Diemberger de zirveye ulaştı. Fakat dağcılar aşağı inerken beklenen fırtına başladı. 8500 metrelerdeki kamplarına ulaştıklarında çadırlarından 5 gün çıkamamışlar ve yüksek irtifada oksijen eksikliği ölümcül bir sorun halini almıştı. Yükseklik hastalığı, aşırı soğuk ve kötü bir düşme sonucu ilk ölen Jullie Tullis olmuş ve Alan Rouse su kaybından dolayı halüsinasyon gördüğü için çadırdan dışarı çıkamadan ölmüştü. Diğer dağcılardan Avusturyalı Alfred Imitzer, Hannes Wieser, çadırdan çıktıklarında 100 metrelik uçuruma yuvarlandılar. Dağın daha aşağılarında Polonya’lı Mrufka Wolf ve Wojtek Wroz tek başına öldü. Diemberger ise ana kampa yetiştirilerek faciadan zor kurtuldu.      Yapımcılığını Don Airey’in üstlendiği “K2 Tales of Truimph and Tragedy” adlı bir müzik albümüne de konu olan 21 Haziran ile 4 Ağustos K2 faciası, tüm zamanların en büyük dağcılık felaketlerindendir. Bu faciada 13 dağcı hayatını kaybetmiş fakat 27 kişi ise zirveye ulaşmıştır ve bu başarı geçmişteki K2 tarihindeki 84 yılın yaklaşık 2 katıdır.

\"\"

05 Ekim 2016 13:56